سئوال: اگر کسی مقداری پول برای آینده پس انداز کند تا سرمایه کار او شود آیا خمس دارد؟

سئوال: پولی را که دولت به عنوان پاداش به کارمندان می‌دهد بر آن خمس تعلق می‌گیرد؟

جواب: بنابر فتوای برخی مراجع جزء درآمد سال وصول است که اگر تا آخر سال صرف در مخارج زندگی بشود خمس ندارد و هر چه از آن باقی بماند پرداخت خمس آن لازم است و بنابر نظر امام (ره) و مقام معظم رهبری خمس ندارد. (ر.ک استفتائات امام (ره) ج1، ص409، س191 ـ توضیح المسائل مراجع، ج2، ص70، س869).

سئوال: فردی که حقوقش زیر خط فقر است آیا دادن خمس بر او واجب است؟ اگر عمداً خمس ندهد چه حکمی دارد؟

جواب: خمس به کسی واجب می‌گردد که پس انداز داشته باشد و درآمدش از مخارجش بیشتر باشد و اگر کسی پس اندازی نداشته باشد پرداخت خمس بر او واجب نیست. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س969).

سئوال: آیا به سپرده‌های بانکی به صورت قرض الحسنه که برای دریافت وام نزد بانکها تا پایان اقساط می‌ماند خمس تعلق می‌گیرد؟

جواب: اگر از پولی باشد که خمس آن داده نشده است باید خمس آن را پرداخت کنید. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س955).

سئوال: اگر کسی مقداری پول در بانک داشته باشد و سال خمسی آن فرا برسد و در مقابل نیز مقداری یا بیشتر از آن پول بدهکار است. آیا این پول خمس دارد؟ در صورت تعلق گرفتن خمس به آن کدام مقدم است (دادن بدهکاری یا پرداخت خمس)؟

جواب: اگر قبل از رسیدن سال خمسی بدهکاری را بپردازد به آن پول خمس تعلق نمی‌گیرد و نیز اگر در همان سال برای مخارج لازم زندگی خرج کرده با شد می‌تواند از درآمد همان سال کسر نماید. اما اگر بدهی مربوط به سال‌های گذشته باشد خمس موجودی را باید بپردازد و در صورت تعلق گرفتن خمس پرداخت خمس مقدم است. (ر.ک استفتائات امام(ره) ج1، ص351 و ص402، س168 و ص384، س121).

سئوال: بنده دانشجوی تربیت معلم هستم ماهانه مبلغی را به عنوان بورسیه بعد از کسر هزینه‌ها به ما می‌دهند و بنده به این مبلغ نیاز دارم. آیا خمس دارد و اگر دارد به چه شکل و از چه زمانی باید خمس بدهم؟

جواب: اولین حقوقی که دریافت کرده‌اید اول سال خمسی خود قرار دهید هر سال در همان تاریخ اگر چیزی از درآمد آن سال اضافه داشتید پرداخت خمس آن لازم است و اگر درآمد را صرف هزینه‌های مورد نیاز نمایید و در آخر سال خمسی چیزی اضافه نداشته باشید خمس بدهکار نیستید. اما اگر پولی که به دانشجویان داده می‌شود کمک هزینه تحصیلی باشد خمس ندارد. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س9 و س975).

سئوال: نحوه تعیین سال خمسی برای یک کارمند را بیان کنید؟

جواب: شروع سال خمسی حقوق بگیران اعم از کارگران، و کارمندان و... همان روز اولی است که مزد یا حقوق خود را دریافت می‌کنند و یا می‌توانند دریافت کنند. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س995).

بخش احکام اسلامی تبیان