بر اساس فرموده حضرت ختمی نبوت‏صلی الله علیه و آله و سلم و گفتار اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم‌السلام) عدد امامان معصوم و جانشینان راستین رسول اعظم خدا دوازده نفر است(1) و اسامی آن ذوات مقدس و تمام ویژگی‏های هویت آنان ترسیم و تقریر گردیده است و از مطالعه تاریخ و سیره به دست می‏آید که یازده نفر از امامان معصوم(علیهم‌السلام) به دنیا آمده و امامت کرده و با شمشیر یا زهر به شهادت رسیده‏اند؛ و بر پایه حکم مسلّم عقل و نقل هرگز جامعه انسانی بی‏امام معصوم نخواهد بود و زمین هرگز از حجت ذی عصمت خالی نیست.

نتیجه قطعی این مبادی سه‏گانه این است که امام معصوم دوازدهم متولد شده و اکنون زنده است و هر زمانی که خدا بخواهد ظهور خواهد کرد؛ نه آنکه بعداً متولد گردد یا نه آنکه قبلاً متولد شده و رحلت کرده باشد، زیرا هم پندار باطل عدم ولادت، ضلالت است و هم زعم ارتحال او، غوایت است، زیرا اولی را دشمن لدود ساخته و دومی را خائن و مزدور عنود پرداخته است و بیگانگان فرصت‏طلب این دو را به هم دوخته و در هر زمین و زمان مناسب از آمیختگی آن‏ها سوء استفاده می‏نمایند. شاید کینه‏توز مشترک جاهلیت کهن و جدید که طبق فرموده خدای سبحان هر روز نیرنگ تازه به بازار زر و زور عرضه می‏کند یعنی یهود نژادپرست که هم در صدر تاریخ و هم در ساقه آن خائنانه دسیسه کرده و می‏کند در آن سهیم بوده و هست: (ولاتَزالُ تَطَّلِعُ عَلی خائِنَةٍ مِنهُم اِلاّقَلیلاً مِنهُم).(2)

 

ناتوانی جناب قوشچی از شناخت «موجودیت موعود»

«موجودیت موعود» ولی پنهان از چشم مردم، حدیث دشواری است که جز برای اهل بصر به راحتی فهمیدنی نیست، از این‏رو زمینه طرح سؤالات یا شبهات متعددی می‏گردد که موجودیت موعود را به چالش می‏کشند و شبهه جناب قوشچی در شرح تجرید از همین دست است: او به خواجه طوسی می‏گوید که شما گفتید اگر کسی معتقد باشد به امام غائب که ظهورش مترقّب و ممکن است هر لحظه ظهور کند، همین عقیده او را کنترل می‏کند و ضامن تأمین سعادت اوست؛ امّا چه محذوری دارد که چنین امامی موجود نباشد و خدای سبحان هر وقت که اراده کند او را ایجاد نماید؛ آن‏گاه با اعتقاد به چنین امام خلق الساعه‏ای همه آن برکات و آثار که برشمردید، بر چنین امامی نیز مترتب می‏گردد و دیگر از امام موجود ولی غائب که انتظار ظهورش کشیده شود بی‏نیاز می‏شویم، بلکه انتظار حدوث و ولادت ووجودش نیز در تأمین آن اهداف کافی است.

(3)

با امامان آسمان‏ها و زمین‏ها از نعمت هستی برخوردارند، چون این ذوات قدسی مظاهر اسمای حسنای خدایند. با نظر به این دو بیان نورانی می‏توان دریافت که مطابق دعای شریف کمیل اسمای الهی و برابر دعای ناحیه مقدسه ولایت اهل بیت(علیهم‌السلام) آسمان‏ها و زمین را به اذن خدا هویت بخشیده‏اند

پاسخ شبهه یاد شده که در ظلمات شک و تردید در ضرورت موجودیت موعود، همچون خورشید پرتوافشانی می‏کند آن است که بدانیمامام تنها برای راهنمایی و رهبری بشر نیست، تا با حصول منافع اعتقاد به امام موعود، از امام موجود بی‏نیاز شویم، بلکه شئون دیگری از قبیل (یاءادَمُ اَنبِئهُم بِاَسمائهِم)(4)،(یُمسِکُ السَّموتِ والارض)(5) و بکم فتح الله و بکم یختم(6) نیز وابسته به وجود امام موجود است.

امیر مؤمنان علی(علیه‌السلام) در دعای کمیل می‏فرماید:و بأسمائک التی ملأت أرکان کلّ شی‏ء(7)؛ خدایا! تو را قسم به اسمای حسنایت که سراسر عالم را پر کرده است! امام عصر(عج) نیز در دعای ناحیه مقدسه خود که از اعمال ماه رجب است، انسان‏های کامل و دوده طاها و یاسین را این‏گونه تبیین می‏کند: فبهم ملأت سماءک و أرضک(8)؛ یعنی با امامان آسمان‏ها و زمین‏ها از نعمت هستی برخوردارند، چون این ذوات قدسی مظاهر اسمای حسنای خدایند. با نظر به این دو بیان نورانی می‏توان دریافت که مطابق دعای شریف کمیل اسمای الهی و برابر دعای ناحیه مقدسه ولایت اهل بیت(علیهم‌السلام) آسمان‏ها و زمین را به اذن خدا هویت بخشیده‏اند.

اگر جناب قوشچی بداند که امام، آن است که به مَلأ الله السماوات والارض ، دیگر به ساحت مقدس مرحوم خواجه طوسی چنین اشکال نمی‏کند که همان اثرات اعتقاد به امام موجود، بر باور به امام موعود غیرموجود هم مترتب است.

امام نشئات فراوانی را بر عهده دارد که یکی از آنها نشئه طبیعت است و انتظار ظهور ویژه این نشئه است، پس روشن شد مبنای اشکال جناب قوشچی غفلت از این نکته عمیق است که آن امامی که به ملأ الله السماوات و الأرض است، تنها امام منتظر حی موجودِ موعودِ است؛ نه امام معدومی که در آینده بخواهد متولد بشود.

پی نوشت ها:

1-  ر.ک: الکافی، ج1، ص529؛ الخصال، ص 477.

2-  سوره مائده، آیه 13.

3-  ر.ک: شرح قوشچی، ط. رحلی، ص 474.

4-  سوره بقره، آیه 33.

5-  سوره فاطر، آیه 41.

6-  البلد الامین، ص 302؛ من لایحضره الفقیه، ج2، ص615.

7-  البلد الامین، ص 188.

8-  مصباح المتهجد، ص 740؛ اقبال الاعمال، ص 145.

 

بخش مهدویت تبیان