به نقل از آکاایران: مرجع تقلید در مذهب فقهی امامیه به مجتهد جامع الشرایطی گفته می شود که توضیح المسائل (رساله عملیه) یا کتاب استفتائات داشته باشد و دارای پیروانی باشد که در فروع دین و احکام فقهی اسلامی از وی پیروی کنند.

مرجع تقلید

آکاایران: به مجتهد جامع الشرائطی گفته می شود که مرد ،بالغ ،عاقل ،شیعه دوازده امامی ، حلال زاده ، زنده و عادل باشد و از مجتهدین عصر خودش عالم تر باشد.(نکته: منظور از عدالت این است که قدرت نفسانیه ای بر انجام واجبات و ترک گناهان کبیره و صغیره داشته باشد.)

کلمه «مرجع» در لغت، اسم مکان به معنای محل رجوع است. ازاین رو، در اصطلاح، به مجتهدی که نسبت به دیگران اعلم باشد و شرایط دیگری مانند پارسایی و آگاهی لازم از مسائل جهان اسلام و تشیع را داشته باشد، «مرجع» می گویند؛ زیرا شیعیان در احکام شرعی به وی رجوع می کنند. همچنین، منظور از واژهٔ تقلید در اینجا، پیروی از مجتهد جامع الشرایط است، و این امر، از باب رجوع به اهل خبره و متخصصین می باشد.  تقلید در لغت به معنای قلاده بر گردن انداختن است. در اصطلاح فقه نیز به همین معناست و وقتی می گویند عامی از مجتهد تقلید می کند، یعنی گفتار او را همچون قلاده ای بر گردن خود می اندازد. عامی مقلِد و مجتهد مقلَد نامیده می شوند.

در دورهٔ صدر اسلام، تقلید مفهومی منفی داشته و از آن در مقام انتقاد از غیر مسلمانان استفاده می شد، انتقاد از آنانی که می خواستند بر آئین پدرانشان بمانند. اما از قرن دوم به تدریج بار معنایی مثبتی پیدا می کند و به پیروی از احادیث و گفته های صحابه اطلاق می شود.

مرجع تقلید باید دارای خصوصیاتی باشد که آن را برایتان می گوییم:
1- شیعه دوازده امامی باشد( دوازده امام را قبول داشته باشد )
2 -زنده باشد 
3-عادل باشد (یعنی گناه انجام ندهد و هرچه خدا از آن منع کرده را ترک کندو هرچه خدا به آن دستور داده را عمل کند)
4-اعلم باشد(از همه مراجع تقلید زمان خود داناتر باشد و بیشتر از همه آنها بتواند احکام دین را بفهمد) 
5-مرد باشد
6-آزاد باشد(یعنی بنده کسی ویا اسیر نباشد )
7- عاقل باشد (یعنی خدای ناکرده دیوانه نباشد )
8-بالغ باشد(یعنی به سنی رسیده باشد که همه چیز را خوب بفهمدو به سن تکلیف هم رسیده باشد)و... 

از دیدگاه فقهی، فقهای شیعه در زمان غیبت امام زمان، نایبان عام و جانشینان وی در امور شرعی و استنباط و تبیین احکام فقهی اسلامی محسوب می شوند. مراجع شیعه در طول تاریخ تشیع، نقش بارزی در امور دینی، فکری و سیاسی و اجتماعی جوامع خود داشته اند. مثال بارز آن فتوای تحریم تنباکو توسط میرزای شیرازی در زمان حکومت قاجار است که به الغای امتیاز تنباکو انجامید.

گردآوری: بخش دین و اندیشه آکاایران